Phân tâm học và tình yêu – Sigmund Freud & Erich Fromm

Quyển sách mà mình có hiện nay không đầy đủ, chỉ có phần đầu tiên là Ba tiểu luận về lý thuyết tính dục của Sigmund Freud và một nửa phần thứ hai là Phân tâm học tình yêu của Erich Fromm. Nhưng sau khi đọc đến đây, ,mình nghĩ là nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ những lý thuyết về tình yêu của Erich Fromm thì nên đọc quyển Tâm thức luyến ái sẽ đầy đủ hơn – mình cũng đã đăng trên page và group, còn học thuyết về tình dục của Sigmund Freud thì quyển sách này đã cung cấp khá đầy đủ nên không cần lo.

Ba tiểu luận về lý thuyết tính dục của Sigmund Freud là một trong những công trình quan trọng nhất của ông được công bố, nói về tình dục trẻ em sau đó là những lý giải, những nghiên cứu về các hiện tượng tình dục khác thường. Bản thân mình bị thu hút về những lý thuyết của Sigmund Freud hơn của Erich Fromm, có lẽ vì mặt xấu xa luôn hấp dẫn hơn tốt đẹp.

Trích vnexpress:
“Con người sở dĩ cao quý vì nó có nguồn gốc thần thánh. Theo Kinh Thánh, sau khi đã sáng tạo ra vạn vật rồi, Thượng đế thấy cần phải sáng tạo thêm một loài nào đó để cai quản muôn loài. Ông bèn lấy cát bụi nặn nó theo hình thể của chính mình rồi thổi vào đó một linh hồn: đó là con người. Con người có nguồn gốc thần thánh vì hình hài của nó được mô phỏng theo hình thể Chúa. Và niềm tin ấy đã ăn sâu vào trí não con người suốt thời đại trung cổ. Bởi thế, nó cảm thấy bị “hạ nhục” trước các phát kiến khoa học làm lung lay nguồn gốc cao quý này.

Cho đến nay, con người đã ba lần bị hạ bệ. Lần thứ nhất khi Copernic (1473-1543) chứng minh rằng trái đất quay xung quanh mặt trời, chứ không phải mặt trời quay quanh trái đất như trước đây vẫn tưởng. Như vậy, con người mất địa vị trung tâm trong vũ trụ. Lần thứ hai khi Drawin (1890-1882) trình bày thuyết tiến hóa của mình. Hóa ra, theo thuyết này, con người không phải có nguồn gốc thần thánh mà có nguồn gốc từ… con khỉ! Lần thứ ba là học thuyết của S.Freud. Ông cho rằng động lực thúc đẩy và chi phối toàn bộ hoạt động của con người là libido (dục năng). Như vậy, con người không chỉ không có nguồn gốc cao quý, mà bản thân nó cũng không cao quý gì, bởi vì nó không phải là thuần lý trí, mà nặng về bản năng, đại diện là bản năng tính dục, phần được coi là thấp hèn nhất trong con người.

Gạt bỏ những thành kiến tôn giáo và lòng tự tôn giả tạo nói trên, thì có thể thấy rằng sự nhìn nhận con người ngày càng hiện thực hơn và do đó cũng khoa học hơn. Tức con người như nó đã, đang và sẽ tồn tại, có cả ưu điểm lẫn nhược điểm và mặc dù bị giới hạn bởi không gian và thời gian, nhưng vẫn khao khát những vô hạn như sự vô biên, sự bất tử.

Trong Ba tiểu luận về lý thuyết tính dục của mình, S.Freud đã coi cơ sở của đời sống sinh-tâm lý, thậm chí đời sống tinh thần, xét cho cùng là bản năng tính dục. Vì vậy, tình yêu tự căn bản là một hiện tượng tính dục. Không hoàn toàn đồng ý với Freud về luận điểm trên, E.Fromm, người muốn đi tìm một lối kết hợp cái sinh học và cái xã hội, Freud và Marx, còn muốn đi tìm một cơ sở khác cho đời sống tinh thần của con người, trước hết là trong lĩnh vực tình yêu. Trong Phân tâm học tình yêu, E.Fromm muốn xây dựng một lý thuyết tình yêu dựa trên cơ sở một lý thuyết về con người, về sự hiện hữu của con người. Tình yêu theo ông, một cố gắng hợp nhất (mà không phải xoá bỏ bản thân mình) của những cá nhân cảm nhận được sự ly cách của phận người. Bởi, sự hợp nhất với người khác (nhất là người khác giới) cũng là một phương thức hợp nhất với toàn thể.

Cũng rất coi trọng bản năng giới tính và coi đó là cơ sở của tình yêu, nhưng khác với S. Freud, A Schopenhauer, trong Siêu hình học tình yêu, lý giải nó từ luận điểm triết học “ý chí thế giới” của ông. Trong tình yêu, ý chí thế giới được thể hiện ở ý chí bảo tồn tộc loại. Thứ tình yêu tộc loại này, đến lượt nó lại được thể hiện ở tình yêu của từng cá thể. Và, do đời sống cá thể hữu hạn, hữu tử nên để bảo vệ sự liên tục và sự bất tử của đời sống tộc loại, các cá thể phải phục tùng, phải sống theo ý chí tộc loại như là một thứ luật tự nhiên. Bởi vậy, mục đích của tình yêu không phải là để thoả mãn tình cảm của kẻ yêu nhau, mà là một phương án ưu sinh để duy trì nòi giống. Tình yêu, hoá ra là một trò chơi của con tạo, một ảo hoá (maya) của thế giới hiện tượng.

Không đồng ý với S. Freud, và nhất là với A. Schopenhauer, V. Soloviev xuất phát từ triết học tình yêu của ông cho rằng tình yêu, nhất là tình yêu hữu tính, là phương thức chủ yếu để hoàn thiện con người và nhân loại trong tiến trình lịch sử của nó. Tình yêu có khả năng nâng con người lên ngang hàng với thần thánh. Và do đó, đạt được sự bất tử. Như vậy, siêu lý tình yêu mở rộng phạm vi và nhiệm vụ của tình yêu, đưa tình yêu từ lĩnh vực quan hệ cá nhân sang lĩnh vực quan hệ xã hội, và quan hệ giữa loài người và thiên nhiên, vũ trụ.

Như vây, đọc các chuyên luận về tình dục và tình yêu của các tác giả kể trên, bạn đọc có cơ hội nhìn ngắm tình yêu từ nhiều góc độ. Và những cái nhìn ngược chiều này vừa giao thoa vừa xung đột với nhau tạo cho bạn đọc nhiều khám phá bất ngờ và thú vị. Hơn nữa qua đấy bạn còn thấy một xu hướng thượng, ngày càng gắn liền với những vấn đề phổ quát của con người và nhân loại, vấn đề tâm linh. Tôi nghĩ, đó cũng là xu hướng chung trong những nghiên cứu về con người.”

Download (.pdf ):
http://tinyurl.com/qzqoukq

Bình Luận