Lý thuyết tâm lý học mà tất cả các vị lãnh đạo nên biết

Tất cả các vị lãnh đạo nên biết về 2 lý thuyết tâm lý học xã hội quan trọng có thể giúp họ trở thành những nhà lãnh đạo giỏi hơn và điều hành tổ chức hiệu quả hơn.
Đó là lý thuyết học hỏi bằng quan sát (observational learning theory) và lý thuyết lây lan xã hội (social contagion theory).

Nghiên cứu về sự học hỏi bằng quan sát làm sáng tỏ quan điểm rằng chúng ta có xu hướng học hỏi bằng cách quan sát những người khác. Làm gương về hành vi là 1 khái niệm quan trọng mà các nhà lãnh đạo trong kinh doanh, chính phủ, thể thao, những tổ chức phi lợi nhuận và có lẽ là tất cả các tổ chức nên biết rõ. Nói ngắn gọn, câu khẩu hiệu ở đây là “Làm như tôi làm, không phải như tôi nói.” Con người có xu hướng quan sát hành động của người khác và sau đó bắt chước họ. Điều này đặc biệt đúng đối với những nhà lãnh đạo có uy tín và được đánh giá cao. Theo những cách lớn và nhỏ, chúng ta đang làm gương cho những người khác. Nếu bạn là 1 nhà lãnh đạo và bạn biết rằng mình đang được những người khác quan sát, để ý (có lẽ nhiều hơn bạn nghĩ) và người khác sẽ đi theo và rất có khả năng bắt chước hành vi, thái độ và cách cư xử của bạn.

Thay đổi nhà lãnh đạo và bạn có thể thay đổi văn hóa của tổ chức. Nó có thể tốn chút thời gian nhưng tất nhiên sớm hay muộn, phong cách lãnh đạo sẽ thay đổi văn hóa cộng đồng.

Tôi đang sống và làm việc ở thung lũng Silicon, nhiều công ty công nghệ nổi tiếng có những nhà lãnh đạo với tính cách, phong cách và hành động mạnh mẽ, đã tạo ra 1 môi trường có tính tôn sùng xung quanh họ. Ví dụ, hãy xem xét những nhà lãnh đạo như Steve Jobs ở Apple, Mark Zuckerburg ở Facebook, và Larry Ellison ở Oracle. Họ đã tạo ra 1 phong thái trong 1 công ty, không chỉ bao gồm những phẩm chất như đạo đức làm việc mà còn kiểu quần áo, cách cư xử và cách quan hệ với người khác. 1 người bạn của tôi làm ở Apple nói rằng có nhiều “tiểu Steves” trong công ty.
Điều này thậm chí còn đúng trong ngành tâm lý học. Ví dụ, tôi nhớ từng tham dự 1 cuộc hội nghị phân tâm học cách đây nhiều năm, ở đó có rất nhiều diễn giả trông rất giống Sigmund Freud!

Do đó, nếu bạn đang là 1 lãnh đạo, dù bạn thích hay không, thì mọi người trong công ty, tổ chức của bạn sẽ theo dõi bạn rất kỹ và hành động giống như bạn (tốt hoặc xấu). Vậy nên bạn cần thường xuyên chú ý đến cách bạn hành xử vì bạn sẽ được theo dõi và hành động, phong cách của bạn sẽ được sao chép ở 1 nơi nào khác.

Lý thuyết lây lan xã hội cho rằng các hành vi có thể lan đi nhanh giống như 1 con virut dễ lây. Những khuynh hướng thời trang là 1 ví dụ hay. Nghiên cứu phát hiện thấy ngay cả những chứng rối loạn ăn uống cũng có thể lan đi bằng sự lây lan xã hội trong những môi trường kí túc xá đại học. Do đó, là 1 lãnh đạo, 1 người phải lưu tâm đến sự lan truyền của hành vi trong tổ chức. Khi 1 số thành viên của tổ chức hành xử theo những cách có vấn đề (ví dụ, trộm cắp, thô lỗ, chậm trễ) thì hành vi đó có thể lan nhanh sang những người khác. Những hành vi tốt như làm việc chăm chỉ, chú ý đến tiểu tiết và thân thiện cũng có thể lan nhanh bởi phương pháp quan sát. Vì vậy, những hành vi bạn thích cần được củng cố, còn những hành vi bạn không thích cần được sửa chữa ngay lập tức.

Chú ý đến sức mạnh của sự học hỏi bằng cách quan sát và sự lây lan xã hội có thể giúp cho tất cả chúng ta, đặc biệt là những vị lãnh đạo, làm việc tốt hơn. Hãy xem xét nghiêm túc những lý thuyết đó và tôi đảm bảo rằng chúng sẽ giúp bạn trong bất kì tổ chức nào.

Nguồn: PsychologyToday

Tham khảo
Two Psychological Theories All Leaders Should Know
Attend to observational learning and social contagion and you’ll lead better.
Published on July 1, 2013 by Thomas G. Plante, Ph.D., ABPP in Do the Right Thing

Bình Luận